ၿမန္မာ႕သမိုင္းအက်ဥ္းခ်ဴပ္

ေရွးေဟာင္းသုေတသန ပညာရွင္မ်ား၏ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခ်က္အရ ၿမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားသည္ လြန္ခဲ႕ေသာ   ႏွစ္ေပါင္း   ၅၀၀၀ ခန္႕ထဲက ေနထိုင္ၾကသည္။
ဘီစီ ၅၀၀ ၿမန္မာႏုိင္ငံ၏ေအာက္ဘက္ကုိစတင္ေတြ႕ရွိသူမ်ားမွာ မြန္လူမ်ိဳးမ်ားၿဖစ္ၿပီး ယခုအခ်ိန္ထိေန ထုိင္ၾကသည္။
ဘီစီ၁၀၀တြင္ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားသည္ၿမန္မာႏိုင္ငံ သို႕၀င္ေရာက္ကာၿမိဳ႕မ်ားႏွင့္ တံတုိင္းမ်ားကို တည္ေဆာက္ေန  ထုိင္ခဲ့ၾကသည္။
ေအဒီ ၅၀၀ ေရွးေဟာင္သုေတသန ပညာရွင္မ်ားႏွင္႕ ေက်ာက္စာေလ႕လာသည္႕ ပညာရွင္ မ်ား ေဖာ္ၿပ ခ်က္အရ ဗုဒၶဘာသာ သည္ ေအဒီ ၅ ရာစုကတည္းက ၿမန္မာႏိုင္ငံ တြင္ တည္ရွိေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္။
၈၃၂ ပ်ဴဘုရင္ႏိုင္ငံသည္ နန္ခ်ိဳၿပည္၏ သိမ္းပိုက္ၿခင္းခံရၿပီးေနာက္ ပ်ဴသည္ မြန္မ်ားႏွင္႕ ဒုတိ္ယ တိဘတ္-ၿမန္မာတို႕ႏွင္႕ ပူးေပါင္းခဲ႕သည္။
၈၄၉ ပ်ဥ္ၿပားမင္းသည္ ၀င္ေပါက္ ၁၂ခုႏွင့္ မုဏ္ဦးပါ၀င္သည့္ တံတုိင္းကို ပုဂံအၿဖစ္တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။
Anawrahta
၁၀၄၄    ေရွးေဟာင္းၿမန္မာသမိုင္းမ်ားအရ အေနာ္ရထာမင္းသည္ ပုဂံ မင္းဆက္၏ ၄၂ဆက္ေၿမာက္ မင္း   ၿဖစ္ၿပီး   ပုဂံ ကိုနန္းခံခဲ႕ၿပီး ၿမန္မာႏိုင္ငံကို ပထမဦးဆံုး ႏိုင္ငံေရး ထင္ရွားစြာရပ္တည္ႏိုင္သည္႕ ပထမ ၿမန္ မာႏိုင္ငံေတာ္ အင္ပါယာ အၿဖစ္ေပါင္းစည္းေပးခဲ႕သည္။ပုဂံၿမိဳ႕သည္ ၿမိဳ႕ေတာ္ၿဖစ္ခဲ႕သည္။ အေနာ္ရထာ သည္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ ကို ၿမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးကို က်င့္သံုးခဲ႕ၿပီးေရႊေရာင္ဘုရားမ်ားကို ပုဂံတြင္တည္ခဲ႕သည္။အင္ပါယာ သက္တမ္းသည္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀ ၾကာၿမင္႕ခဲ႕သည္။
၁၁၁၃   က်န္စစ္မင္း၏ ေၿမးၿဖစ္သူ  အေလာင္းစည္သူမင္းသည္ အသက္၂၃ ႏွစ္တြင္ ပုဂံၿပည္ ၏ ဘုရင္ၿဖစ္ လာၿပီး အသက္ ၄၇ ႏွစ္တြင္ ကုန္ဆံုးခဲ႕သည္။ပုဂံဘုရင္ အၿဖစ္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ႕သည္႕ ေခတ္မ်ားတြင္ သဗၺညွႏွင္႕ ေရႊႊဂႈၾကီး အပါအ၀င္ သပၸာယ္ၿပီး ထင္ရွားေသာ ဘုရားပုထိုးမ်ားစြာကို တည္ထားခဲ႕သည္။
၁၂၈၇ ကူဗလိုင္ခန္ ဦၤးေဆာင္သည္႕ မြန္ဂိုလူမ်ိဳးမ်ားက်ဳးေက်ာ္ခဲ႕ၿခင္းေၾကာင္႕ ပထမ အင္ပါယာပ်က္စီးခဲ႕  သည္။တိုင္းၿပည္သည္  ေသးငယ္ေသာ ႏိုင္ငံ အၿဖစ္သုိ႕ အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာ ကြဲၿပားခဲ႕သည္။
၁၄၈၆-၁၅၃၀    ၁၄၈၆ခုႏွစ္တြင္ မင္းၾကီးညွိဘုရင္သည္ ေတာင္ငူကို နန္းဆက္ခံခဲ႕သည္။၁၅၃၀ ခုႏွစ္တြင္ မင္းၾကီးညွိ နန္းက်သြားေသာ အခါ သူ၏ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္သား တပင္ေရႊထီးသည္ ေတာင္ငူ၏ ဘုရင္အသစ္ ၿဖစ္ခဲ႕သည္။တပင္ေရႊထီးသည္ ေတာင္ငူ၏ ဘုရင္ အသစ္ၿဖစ္ခဲ႕သည္။တပင္ေရႊထီၤးသည္ ယခင္ ပုဂံအင္ပါယာ နယ္နိမိတ္ကို ဗမာႏိုင္ငံေတာ္အၿဖစ္ ၿပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ရန္ ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ မူ၀ါဒလမ္းစဥ္ သို႕လိုက္ခဲ႕ သည္။
၁၅၃၁-၁၅၃၉    တပင္ေရႊထီး၏ တပ္မ်ားသည္ မြန္ဆိပ္ကမ္းသို႕ သိ္မ္းပိုက္ၿပီး ၁၅၃၉ တြင္ အေရးၾကီးဆံုး မြန္ၿမိဳ႕ပဲခူးၿဖစ္လာသည္။တပင္ေရႊထီးလက္ထပ္တြင္ ေနာက္ထပ္ ဧရာ၀တီ ေၿမာက္ဘက္ ၿမစ္၀ွမ္းမ်ားကိုရရွ္ိသည္။
၁၅၄၁ ၿမန္မာႏိုင္ငံသည္ တပင္ေရႊထီး(၁၅၃၁-၁၅၅၁)ႏွင္႕ ေတာင္ငူဘုရင္ ဘုရင္႕ေနာင္ (၁၅၅၁-၁၅၈၁) တို႕ ေၾကာင္႕ၿပိဳကြဲခဲ႕ၿပီး ခ်ာအိုဖရ၀၏ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ႕ကိုခံခဲ႕ရသည္။
bayint_naung2
၁၅၆၄   ဘုရင္႕ေနာင္သည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ ကိုအရံႈးေပးသည္႕တိုင္ေအာင္ အယုုတၱယၿမိဳ႕ကို လက္နက္မ်ား လူ မ်ားၿဖင္႕ ၀ိုင္းရံထားသည္။မင္းသမီးႏွစ္ပါးႏွင္႕အတူ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ႏွင္႕ တန္ဖိုးရွိသည္႕ ဆင္ၿဖဴေတာ္မ်ားစြာကို အတင္းအဓမၼ ေခၚေဆာင္ခဲ႕သည္။
၁၅၆၉ ဘုရင္႕ေနာင္သည္ ထိုေဒသသို႕ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ လူအင္းအား ၂ သိန္းၿဖင္႕ ၀င္ေရာက္ က်ဴးေက်ာ္ ခဲ႕ သည္။အယုတၱ သို႕ ခုႏွစ္လၾကာ ဖိအားေပးၿပီးေနာက္ ၿမန္မာ-တရုတ္နယ္နိမိတ္ႏွင္႕ မဏိပူရ၊အႏိၵယ တို႕ရွိ အၿခားေသာ္ေဒသမ်ားမွ ၿမန္မာႏ္ိုင္ငံကို ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ၿပဳၾကသည္။ပဲခူးၿမိဳ႕သည္ ၿမိဳ႕ေတာ္ ၿဖစ္သည္။ဘုရင္ေနာင္ေသဆံုးၿပီးေနာက္တြင္ အင္ပါယာ ၿပိဳကြဲခဲ႕သည္။
၁၆၀၇အေနာက္ဘက္လြန္မင္း(၁၆၀၆-၁၆၂၈)သည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံကို ၿပည္လည္စည္းလံုးရန္ၾကိဳးပမ္းခဲ႕သည္
၁၆၃၅   သာလြန္မင္း (၁၆၂၈-၁၆၄၈)သည္ ၿမိဳ႕ေတာ္ကို ပဲခူးၿမိဳ႕မွယခုလက္ရွိ မႏၱေလးႏွင္႕နီးသည္႕ အင္း၀သို႕ေၿပာင္းေရႊ႕ခဲ႕သည္။ၿမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၏အရွိန္အ၀ါသည္ဆက္လက္ေပ်ာက္ဆံုးခဲ႕သည္။ ထိုတစ္ခ်ိန္ ထဲတြင္လဲ ပဲခူးရွိ မြန္ႏိုင္ငံသည္ အင္အားၾကီးမားလာခဲ႕သည္။
၁၆၅၀        အင္ပါယာ၏ ဗဟိုက်ေသာ အင္အားသည္ ပင္းတလဲမင္း(၁၆၄၈-၁၆၆၁)တြင္ အားေလ်ာ႕သြားၿပီးေနာက္ဆံုးတြင္ အရည္အခ်င္းမ်ား ေလ်ာ႕ပါးလာသည္။မြန္တို႕သည္ ၁၇၅၂ ခုႏွစ္တြင္ အင္း၀ ကိုသိမ္းပိုက္ခဲ႕ၿပီး ယာယီ ၿမိဳ႕ေတာ္ ၿပဳလုပ္ခဲ႕သည္။
၁၇၅၂ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္(၁၇၅၂-၁၇၆၀)သည္ၿမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးကိုၿပည္လည္စည္းရံုးခဲ႕ၿပီး တတိယ ၿမန္မာ အင္ပါယာကိုအေၿခခိုင္စြာတည္ေဆာင္ခဲ႕သည္။ယခုလက္ရွိ မႏၱေလးၿမိဳ႕၏ ေၿမာက္ဘက္တြင္ တည္ရွိသည္႕ ေရႊဘိုၿမိဳ႕သည္ ၿမိဳ႕ေတာ္ၿဖစ္ခဲ႕သည္။
၁၇၆၅ ဆင္ၿဖဴရွင္ ဘုရင္သည္ (၁၇၆၃-၁၇၇၆) သည္ အင္း၀ ၿမိဳ႕ကို ၿမန္မာႏိုင္ငံ ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ အၿဖစ္ၿပန္ လည္ေတာင္ထည္ခဲ႕သည္။ၿမန္မာလူမ်ိဳးတို႕သည္ ဆင္ၿဖဴရွင္မင္း ကို ၁၇၆၅ ခုႏွစ္တြင္ siam သို႕ ၀င္ေရာက္က်ဴးေက်ာ္ရန္ ဖိအားေပးခဲ႕ၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္ အယုဒၶယ သို႕ ရရွိခ်ယ္လွယ္ခင္ စစ္ပြဲကို ႏွစ္ႏွစ္ၾကာ တိုက္ခိုက္ခဲ႕သည္။ထိုၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ၾကီးမားစြာ ပ်က္ဆီးခဲ႕သည္။
၁၈၂၃  ဘၾကီေတာ္ (၁၈၁၉-၁၈၄၆) တြင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ကို အင္း၀ သို႕ ေရႊ႕ေၿပာင္းခဲ႕သည္။
၁၈၂၄       ပထမဦးဆံုး အဂၤလိပ္-ၿမန္မာ စစ္ပြဲ (၁၈၂၄-၁၈၂၆)ၿဖစ္ပြားခဲ႕ၿပီး ၿမန္မာႏိုင္ငံ ေအာက္ပိုင္းရွိ ရခိုင္ႏွင္႕ တနသာၤရီ ေဒသမ်ားတြင္ ၿဗိတိသ်ွတို႕သည္တိုးခ်ဲ႕ခဲ႕သည္။
၁၈၃၈ သာယာ၀တီမင္း (၁၈၃၈-၁၈၄၆) လက္ထပ္တြင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ကို အမရပူရသို႕ ေၿပာင္းေရႊ႕ခဲ႕သည္။
၁၈၅၂ မင္းတုန္းမင္း (၁၈၅၃-၁၈၇၈) သည္ မႏၱေလးၿမိဳ႕ ကိုေတြ႕ရွိခဲ႕ၿပီး ႏွစ္ႏွစ္ၾကာ တြင္ထိုၿမိဳ႕ကို ၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ၿမိဳ႕ေတာ္ အၿဖစ္သတ္မွတ္ခဲ႕သည္။မင္းတုန္းမင္းႏွင္႕ သူ၏ ညီ ကေလာင္ မင္းသားသည္ ေခတ္မီရန္တိုင္းၿပည္ကိုရွာခဲ႕သည္။လူငယ္ေယာက်ာၤးေလးမ်ားသည္ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားသို႕ စာေပေလ႕လာရန္ပို႕ေဆာင္ၿခင္းခံရသည္။အခ်ိဳ႕ေသာ စက္ရံုမ်ားကိုလည္း တည္ေဆာက္ခဲ႕သည္။ကိုယ္စား လွယ္မ်ားကိုလဲ ေကာင္းမြန္ေသာ ဆက္ဆံေရးရရွိရန္ႏိုင္ငံၿခားသို႕ ပို႕ခဲ႕သည္။
၁၈၈၅       မင္းတုန္းမင္းသည္ သီေပါမင္း(၁၈၇၈-၁၈၈၅)၏ လက္ထပ္တြင္ ၿဗိတသ်ွတို႕၏ က်ဳးေက်ာ္တိုက္ ခိုက္ခဲ႕ သည္တိုင္းၿပည္ကို ကိုလိုနီလက္ထဲမွ ကယ္တင္ႏိုင္ရန္ အားစိုက္ခဲ႕သည္။စစ္ပြဲၿပီးဆံုးသြား သည္႕ေနာက္ တြင္ သီေပါမင္းသည္ ၿပည္ႏွင္ဒဏ္ပို႕ၿခင္းခံရၿပီး သက္ဦးဆံပိုင္စနစ္အၿပီးတြင္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ သည္ အာဏာအၿမင္႕ဆံုးရရွိသည္႕ ၿပည္နယ္ကဲ႕သို႕ လြတ္လပ္ခဲ႕သည္။ေဒသခံမ်ားက ခုခံေသာ္ လည္း ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ ခဲ႕ၿပီး ၁၈၉၀ မတိုင္ခင္ ၿမန္မာအားလံုးသည္ ၿဗိတိသ်ွ လက္ေအာက္ သို႕ေရာက္ရွိခဲ႕သည္။
၁၉၄၈  တိုင္းတပါး၏ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို ဆန္႕က်င္ကာ ရုန္းရင္းခတ္ၿပီး အသက္ေပါင္းေထာင္းေပါင္း မ်ားစြာ   စြန္႕လႊတ္ခဲ႕ရၿပီးေနာက္ ၿမန္မာႏိုင္ငံသည္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၄ ရက္ေန႔တြင္ လြတ္လပ္ေရး ရရွိခဲ႕သည္။

Comments

Popular posts from this blog

တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား

ၿမန္မာႏုိင္ငံသမုိင္းသုေတသန -ေဒါက္တာသန္းထြန္း